Koçum Kıvanç · Çalışma taktiği
Fosforlu kalemle çalışmak işe yarar mı? 10 çalışma tekniğinin karnesi
Kısa cevap: çok az. Psikologlar öğrencilerin en çok kullandığı 10 çalışma tekniğini yüzlerce deneyle karşılaştırdı. En yüksek notu kendini sınamak ve aralıklı tekrar aldı. Fosforlu kalemle boyamak ve tekrar tekrar okumak ise düşük notta kaldı. Bu yazıda karnenin tamamını, boyamanın neden tuzak olduğunu ve yarın sabah başlayabileceğin 7 günlük planı bulacaksın.
Ücretsiz PDF'i aç · kayıt gerekmez10 tekniğin karnesi
2013'te beş bilişsel psikolog, öğrencilerin kullandığı 10 tekniği farklı yaşlarda, farklı derslerde ve farklı sınav türlerinde yapılmış deneylere göre notladı (Dunlosky ve ark., 2013). Karne şöyle:
| Teknik | Ne demek? | Not |
|---|---|---|
| Kendini sınamak | Kitabı kapatıp hatırladığını yazmak, soru çözmek | Yüksek |
| Aralıklı tekrar | Aynı konuya günler arayla geri dönmek | Yüksek |
| "Neden?" diye sormak | Her bilgiye "bu neden böyle?" sorusunu sormak | Orta |
| Kendine anlatmak | Okuduğunu kendi cümlelerinle açıklamak | Orta |
| Karışık çalışmak | Farklı konuların sorularını karıştırarak çözmek | Orta |
| Özet çıkarmak | Metni kısaltarak yeniden yazmak | Düşük |
| Fosforlu kalemle boyamak | Önemli satırları işaretlemek | Düşük |
| Anahtar kelime yöntemi | Yeni kelimeyi tanıdık bir kelimeye bağlamak | Düşük |
| Metni gözünde canlandırmak | Okurken zihinde resim kurmak | Düşük |
| Tekrar tekrar okumak | Aynı sayfayı baştan okumak | Düşük |
Düşük not "hiç işe yaramaz" demek değil. Araştırmacılar bu tekniklerin ya dar bir alanda işe yaradığını ya da etkisinin çabuk söndüğünü yazdı. Yüksek not alan iki teknik ise her yaşta, her derste ve her sınav türünde işe yaradı.
Boyamak neden tuzak?
Çünkü sayfa tanıdık gelmeye başlar. Sarıya boyanmış satıra üçüncü kez baktığında beynin "bunu biliyorum" der. Oysa tanımak ile hatırlamak aynı şey değil. Sınavda sayfa önünde olmayacak; bilgiyi boş bir kâğıttan geri çağırman gerekecek. Boyamak bu çağırma işini hiç çalıştırmaz.
Bir hafta sonra: %40'a karşı %61
Bir deneyde öğrenciler aynı metni iki farklı yolla çalıştı (Roediger ve Karpicke, 2006). Bir grup metni 4 kez okudu. Diğer grup 1 kez okudu, sonra 3 kez kitabı kapatıp aklında kalanı yazdı.
Çalışmadan 5 dakika sonra 4 kez okuyanlar biraz öndeydi. Bir hafta sonra tablo tersine döndü: okuyanlar metnin %40'ını, kendini sınayanlar %61'ini hatırladı. Yani okumak çalışırken iyi hissettirir; kendini sınamak sınav gününe kadar kalır.
Kendini sınamanın 3 adımı
- Kapat ve yaz. Bir paragraf oku, kitabı kapat, hatırladığını yaz. Sonra aç ve eksiğini kırmızıyla ekle.
- Boyamayı soruya çevir. Boyamak istediğin satırın yanına bir soru yaz: "Bu neyin sebebi?" Sonra kapatıp cevap ver.
- Arayla yeniden sor. Aynı soruları 1., 3. ve 7. günde kendine yeniden sor.
Kâğıt boş kalırsa panik yok. Boş kâğıt da bir sonuç: neyi bilmediğini sınavdan önce öğrenmiş olursun.
7 günlük plan
Her gün aynı kural: oku, kapat, yaz. İki gün önceki konuya kartlardan 5 soru sor. Hedef: 7. gün kitabı kapatınca en az 4 bilgi yazabilmek.
| Gün | Bu günün işi |
|---|---|
| 1 | 1 konu · oku, kapat, yaz · başlangıç ölçümünü yap |
| 2 | 1 konu · oku, kapat, yaz |
| 3–4 | 1 konu · iki gün önceki konuya 5 soru |
| 5–6 | 1 konu · 1. günün konusuna 5 soru |
| 7 | 1 konu · oku, kapat, yaz · son ölçümünü yap |
PDF'te bu planın işaretleme kutuları, 1. ve 7. günü karşılaştıracağın ölçüm tablosu ve Türkçe, Tarih, Coğrafya, Biyoloji, Kimya ve Matematik için 30 soru kartı var.
Sık sorulan sorular
Fosforlu kalemi hiç kullanmamalı mıyım?
İşaretlemek tek başına çalışmak sayılmaz. Kullanacaksan işaretlediğin her satırı bir soruya çevir ve kitabı kapatıp o soruyu cevapla.
Tekrar okumak tamamen boşa mı?
Hayır, ama bir hafta sonrası için kendini sınamak daha çok kalıcılık sağladı. Okumayı bir kez yap, kalan zamanı kendini sınamaya ayır.
Hangi derslerde işe yarar?
Kendini sınamak ve aralıklı tekrar, karnede dersten bağımsız olarak yüksek not aldı. PDF'teki soru kartları 6 derse göre hazırlandı.
PDF ücretsiz mi, kayıt gerekiyor mu?
Ücretsiz ve kayıt gerekmez. Bu sayfada açılır; istersen e-postana da gönderebilirsin.
Kaynaklar
Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J. ve Willingham, D. T. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4–58.
Roediger, H. L. ve Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning: Taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3), 249–255.
